การบรรยาย ในหัวข้อเรื่อง ทรัพย์สินทางปัญญากับการออกแบบผลิตภัณฑ์ วันที่ 28 มกราคม 2552 ระหว่างเวลา 13:00-16:30
รายละเอียด http://www.tcdc.or.th/events.php?act=view&id=197
ปัญหาของนักออกแบบที่ไม่มีชื่อเสียง ไม่ใช่เรื่องขาดไอเดียแต่เป็นข้อกฎหมาย ผมพยายาม นำเสนอ TCDC เกี่ยวกับเรื่องนี้มานาน งานบรรยายนี้สำหรับผมมาช้าไปหน่อย มั่วแต่เน้นเด็กๆ แต่การมาช้าก็ ดีกว่าที่เคยแนะนำไว้มากครับ ผู้บรรยายให้ความกระจ่างมาก
ยังมีเรื่องการสนับสนุนให้มีการรวบตัวของนักออกแบบอีกที่อยากเห็น
แค่ทำweb กับเก็บนามบัตร มันออกแนวมัธยมไปหน่อย งบ TCDC เยอะน่าจะทำได้ดีกว่านี รอดูอยู่ครับ
ผู้บรรยายเป็นผู้เชี่ยวชาญ ในเรื่องระเบียบวิธี คำนิยาม กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินที่ไม่สามารถจับต้องได้ มาจาก กรมทรัพย์สินทางปัญญา
การมีกรรมสิทธ์ เป็นลักษณะเฉพาะอย่างหนึ่ง ที่ใช้ระบุว่าเราอยู่ในระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม กรรมสิทธ์เป็นตัวบ่งว่าผลกำไรที่เกิดจากความพยายามของเราจะเป็นของเราแน่ๆ การปักปันดินแดนประเทศเพื่อแสดงให้ทุกคนเห็นว่าเขตนี้เป็นของใคร ก็เกิดจากแรงผลักดันจากระบบทุนนิยม ในศวรรษที่ 19 นี้เอง
ถ้าแกล้งทำเป็นไม่รู้ว่า John Lock กล่าวว่าอย่างไร การที่ใครจะมีกรรมสิทธ์เหนือทรัพย์สินที่จับต้องได้ เช่น บ้าน รถ ที่ดิน ต้องอาศัยสถาบันเพื่อค้มครองสิทธินั้นๆ เช่น กรมที่ดิน กองทะเบียน เป็นต้น และจำเป็นต้องเป็นสถาบันที่ ถูกรับรองโดยอำนาจกลางนั้นก็คือ อำนาจรัฐ หมายความว่า ถ้าอำนาจรัฐเป็นกลางสิทธิต่างๆก็จะเกิดจากความพยายามโดยสุจริต แต่ถ้ารัฐเอียง สิทธิก็จะเอียงไปตามอำนาจรัฐ ดังนั้นรัฐต้องยุติธรรม ในการรักษาสิทธิ และผลประโยชน์ของประเทศ
กรมทรัพยสินทางปัญญาเป็นสถาบันใหม่ของรัฐไทย ที่ว่าใหม่ก็เพราะเปรียบเทียบกับ กรุงเวนิชที่มีการใช้ patent มาตั้งแต่ปี ค.ศ.1474 http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_patent_law
การจัดตั้งสถาบันทรัพย์สินทางปัญญา เข้าใจว่าเป็นการเตรียมความพร้อมต่อการเปิดตลาดเสรีของไทย ในปี ค.ศ. 2015 สินค้าจะไม่มีภาษี และลอกเลียนแบบกันไม่ได้
กรรมสิทธ์ส่วนบุคคลก็ยังเป็นเรื่องใหม่สำหรับรัฐไทย ถ้าเปรียบเทียบกับระยะเวลาของอารายธรรมโลก (ในประเทศไทย ประชาชนทั่วไปมีกรรมสิทธิบนที่ดิน เมื่อไม่ถึงร้อยปีมานี้เอง) อย่างไรก็ตามระบบกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคลก็มีวิวัตนาการมาอย่างต่อเนื่อง และพัฒนามากในประเทศทุนนิยม ก้าวหน้า จนมีฝรั่งพวกหนึ่ง ถึงขนาดเปิดให้จับจองที่ดินบนดวงจันทร์ เป็นข่าวเกรียวกราวเมื่อหลายปีก่อน แม้เป็นเรื่องขำๆ เพราะดันมีรัฐบางรัฐรับรองสิทธิบนดวงจันทร์ และได้เงินได้ทองไปพอสมควร
งานบรรยายนี้ จัดเป็นประจำที่ศูนย์อบรมของกรมทรัพย์สินทางปัญญา เรียกได้ว่า มีหรือไม่มี TCDC เขาก็ทำกันอยู่แล้ว แต่การนำมาจัดบรรยายที่เอ็มโพเรียม แม้ความรู้จะตัวเดียวกัน แต่ผมก็เห็นด้วยว่า ดูดีกว่าจริงๆ http://iptraining.moc.go.th/เกยวกบIPTC/tabid/81/Default.aspx หวังว่า สมาชิกคงได้ประโยชน์ กับเนื้อหาการบรรยายนะคัรบ
ส่วนคำถามของผม ก็คือ ถ้ามีผู้ขอจดสิทธิบัตรสิ่งประดิษฐของเขาขึ้นมา สมมุติว่าเป็น ยารักษาโรคไร้ยางอาย ซึ่งเป็นที่ต้องการของสังคมมาก เขาสามารถจดได้เพราะไม่เคยมีใครคิดมาก่อน แต่ปรากฏว่า วิธีการผลิตล้าสมัยทำให้ต้นทุนการผลิตยาสุง สังคมก็ยังขาดโอกาศที่จะใช้ยานี้ เนื่องจากถูกกีดกั้นด้วยราคา คนไร้ยางอาย ยังเดินอยู่เต็มไปหมด แต่ถ้ามีอีกคนหนึ่งค้นคิดวิธีการผลิตยานี้ได้ ในราคาที่ถูกลงมาก สามารถตอบสนองความต้องการของสังคมได้ทั้งหมด คำถามก็คือว่า เขาสามารถผลิตออกมาเพื่อตอบสนองความต้องการของสังคม ได้หรือไม่
คำตอบก็ คือ ไม่ได้ เพราะสิทธิบัตรคุ้มครอง ความคิด
หมายความว่าก่อนหน้านั้น ไม่เคยมีใครคิดว่า โรคไร้ยางอายจะ รักษาได้ด้วยยา พอมีคนคิดแบบนี้ขึ้นมา เขาจะตีความว่า เป็นแรงบันดาลใจมีให้มีการพัฒนาเพื่อลดต้นทุนการผลิต (โดยไม่สนใจว่า อีกคนหนึงอาจจะกำลังคิดอยู่แต่ทดลองให้มีต้นทุนคุ้มก่อนจึงจะไปขอ สิทธิบัตร)
ผมก็ทักว่า แบบนี้สังคมก็เสียโอกาศ ลดประชาชนไร้ยางอาย ซิครับ ผู้บรรยายแนะนำว่า ก็ให้คนที่คิดวิธีลดต้นทุนขายดังกล่าว เสนอขายผู้ที่มีสิทธิบัตรยาไร้ยางอายซิ เพราะ วิธีนี้ก็จดทะเบียนขอ สิทธิบัตรได้เหมือนกันและเจ้าของสิทธิบัตรยาไร้ยางอาย ก็ต้องการวิธีการเช่นนี้
สังคมจะได้บริโภค ยาไร้ยางอายในราคาที่เหมาะสม ถ้าผลประโยชน์ของทั้งสองฝ่ายลงตัว
แต่ถ้าผู้ที่คิดวิธีลดต้นทุนการผลิตยาไร้ยาง ไม่ยอมเนื่องจากคิดว่าตัวเองก็มีไอเดียนี้อยู่ก่อนแล้วเหมือนกัน แค่เก็บไว้รอให้ระยะเวลาการคุ้มครองสิทธิบัตรหมดลง จึงทำการผลิต และะสังคมก็ไม่ได้ผลประโยชน์เท่าที่ควร เนื่องจากในช่วงเวลานั้นคนไร้ยางอายก็ยังไม่ได้รับการรักษ
ถ้าเป็นเช่นนี้ ก็ทนรอกันหน่อยนะครับ
เรื่องระยะเวลาในการคุ้มครองนี้ เป็นหัวข้อสำคัญที่อยู่ระหว่างการต่อรอง FTA ไทย-อเมริกา จับตาดูกันดีดี นะครับ ขอบอกว่า สำคัญ สำหรับทุกคน
อีกเรื่องที่ผมถามก็คือ กรณี ข้าวหอมมะลิ อันโด่งดัง ได้รับความชัดเจนมากขึ้นครับไว้จะเล่าให้ฟังวันหลังจากนี้
ก็เป็นอีกมุมมองนะครับ หน้าที่ผมก็แค่ กระตุ้กต่อมคิด ตามสโลแกนของ ผู้ก่อตั้งละครับ
สวัสดีครับ
Ref:
ฝรั่งบรรยาย ที่นี่
emm. good one.